عنوان الكلام ، هيچ گاه مرجع و مستند كتاب‌هاى پژوهشى و تاريخى واقع نشده ؛ امّا به دليل ذكر برخى مواعظ حديثى و داستانى ، گاه مورد استناد اهل منبر قرار مىگيرد . تأخّر زمانى مؤلّف ، نقص ارجاع علمى به كتب و منابع ، و گزارش‌هاى منفرد و بدون شاهد « 1 » را مىتوان دليل عدم استفاده اهل تحقيق از اين كتاب دانست . « 2 » 9 . تذكرة الشهداء ملّا حبيب اللَّه شريف كاشانى ( م 1340 ق ) ، از عالمان و فقيهان پُرنويس قرن چهاردهم هجرى است . او نزديك به دويست اثر تأليفى دارد كه از جمله آنها ، مَقتل فارسىِ تذكرة الشهداء است . كار اصلى شريف كاشانى ، پژوهش در فقه و علوم وابسته به آن بود ؛ امّا به دليل شيفتگى به امام حسين عليه السلام ، تاريخ مفصّلى نيز در شرح حال شهيدان عاشورا نگاشت . شريف كاشانى در اين كتاب ، از همه گونه منابع قوى و ضعيف ، نقل كرده است و با وجود ردّ برخى اخبار از سوى وى ، تعدادى از روايت‌هاى ضعيف ، در كتاب ، باقى مانده است . اين اخبار ، پشتوانه تاريخى ندارند و قرائن ديگرى نيز بر صحّت آنها وجود ندارد . از اين رو ، همه گزارش‌هاى اين كتاب ، قابل اعتماد نيستند . نمونه‌هايى از گزارش‌هاى متفرّد و تأييد ناشده را مىتوان در صفحه‌صفحه اين كتاب ، مشاهده كرد . گفتنى است برخى از اين اخبار ، مُحال و يا خارق العاده نيستند ؛ امّا سند و منبع قابل اتّكايى ندارند . « 3 »

--> ( 1 ) براى آگاهى از متفرّدات بدون پشتوانه تاريخى كتاب ، ر . ك : عنوان الكلام : ص 81 و 268 ( مرثيه مادر على اصغر براى طفل شيرخوارش ) ، ص 265 و 326 ( بيرون كشيدن پيكر على اصغر از قبر و جدا كردن سر او از بدن ) و مطالب ديگر در : ص 194 ، 280 ، 282 ، 320 و . . . . ( 2 ) ر . ك : الذريعة : ج 15 ص 268 ش 1740 و ص 353 ش 2267 ، معجم المؤلّفين : ج 9 ص 91 ، أعيان الشيعة : ج 9 ص 332 . ( 3 ) مانند : مسموم بودن و سه شعبه داشتن تير اصابت كرده به گلوى على اصغر ( تذكرة الشهداء : ص 218 و 222 ) ، حركت نكردن اسب براى رسيدن به قتلگاه عبّاس ( ص 270 ) ، شروع جنگ از روز سوم محرّم ( ص 296 و 299 ) ، سوغات و يادگارى آوردن براى دختر امام حسين عليه السلام و امّ البنين ( ص 325 و 443 ) ، آمدن صدا از حلقوم بريده ( ص 365 ) . نيز ، ر . ك : ص 24 و 156 و 411 و . . . .